Koken op vakantie (3)

(English version? Please scroll down)
Vorig jaar had ik ze al zien liggen in Italië, deze 'fiori di zucca', courgettebloemen. Dit zijn de bloemen waar géén beginnende courgette aan groeit. Die zijn er trouwens ook, maar ik wilde graag een keer alleen met deze bloemen wat doen. Ik heb ze hier in de buurt nog nooit gezien, hoewel je er vast aan kan komen (nog meer kans in het westen van het land in de grotere steden). Ik had in een kookprogramma wel eens gezien dat ze door een beslagje werden gehaald en gefrituurd. Dat zag er al lekker uit, maar ik wilde ze gaan vullen en bakken. (ook omdat er geen frituurpan in ons vakantiehuisje was natuurlijk). Ik had er nog nooit mee gewerkt en al doende leert men...

• Les 1, vooral niet wassen, maar gewoon een beetje schoonblazen en controleren op mieren en andere beestjes. Door het wassen beschadigt de bloem te veel.
• Les 2, de stamper hoef je er niet uit te halen....als je dat doet heb je grote kans dat je de bloem te veel beschadigd waardoor je hem weer moeilijker dicht kan krijgen.

Ik heb ze met twee verschillende vullingen gemaakt, om wat uit te proberen en zodat onze zoon die geen koemelk mag, het ook kon proeven.... met het risico dat hij het absoluut niet wilde natuurlijk... er kwam al flink commentaar toen ze de bloemen zagen liggen op de tafel!!! Ach ja kinderen en groente dat is soms al moeilijk, maar kinderen en bloemen eten dus ook....

Fiori di Zucca ripieni (con ricotta e basilico)
(gevulde courgettebloemen met ricotta en basilicum)

± 10 courgette bloemen
3 volle eetlepels (liefst verse) ricotta
8 bladen verse basilicum, gesneden
peper en zout
1/2 eiwit
(klein) ei, geklutst
wat bloem
(optioneel: fijn broodkruim)
olijfolie

Kijk de bloemen na en verwijderd eventuele beestjes. Meng de ricotta (eventueel even laten uitlekken in een fijne zeef als hij te nat is), basilicum, eiwit met wat peper en zout.

Vullen en bakken: En vul de bloemen hier mee, niet te veel ± 1 flinke theelepel. Als je dit thuis doen gaat dat het makkelijkste met een (wegwerp)spuitzak, maar zit je op een vakantieadres of gewoon zonder spuitzak, gaat het ook prima met een theelepeltje. ´Plak´ de bloem zo goed mogelijk rond de vulling. Haal de bloem nu door de bloem en schud de overtollige bloem er weer af. Daarna door het geklutste ei en als je het hebt nog door fijn broodkruim. (Gebruik geen paneermeel) Ik had geen keukenmachine om het brood tot fijn kruim te malen, dus was het wat grover en bedekte het ook niet de hele bloem, maar dat is geen probleem gebleken. Je kunt de broodkruimels ook weglaten. Bak de gevulde bloemen nu rondom goudbruin in olijfolie in een koekenpan.

Fiori di Zucca ripieni (con tacchino)
(gevulde courgettebloemen met kalkoen)

± 10 courgette bloemen
50 g kalkoenfilet, fijngemalen
mespunt knoflook, geperst
1/4 sjalotje, gemalen
peper en zout
1/2 eiwit
(klein) ei, geklutst
wat bloem
optioneel: fijn broodkruim)
olijfolie

Maal de kalkoenfilet, puntje knoflook, stukje sjalot, peper en zout en het halve eiwit tot een pasta. Dit kan je thuis het beste doen in een blender of keukenmachine. (Op vakantie gewoon hakken en als je het zat bent, is het ongeveer klaar )

Volg daarna dezelfde aanwijzingen voor het vullen en bakken die hierboven beschreven staan... en dan proeven maar.

Het lekkerste zijn ze warm (lauw) als antipasti, borrelhapje en ze waren werkelijk erg lekker (al zeg ik het zelf). En wat zeiden de kinderen?.... Mama, wanneer maak je die weer? Zo zie je maar, het blijft een verrassing hoe ze er op reageren..
Buon Appetito!!

Bij thuiskomst zagen we in onze kleine tuin, dat de flespompoen enorm uit was gegroeid. De pompoenen willen niet echt, ze beginnen allemaal te rotten aan de punt. Maar daar groeien ook dezelfde soort bloemen aan en aangezien het allemaal familie is: courgette en pompoen, kan je die vast ook eten, lekker gevuld met ricotta of kalkoen. Alleen een beetje lastig dat je maar 2 of 3 bloemen per keer hebt. Zou ik nog tijd hebben voor een moestuintje misschien???

*****************************************************************

Holiday cooking (3)

I saw these ´fiori di zucca´: zucchini flowers in the shops in Italy last year. I can´t get them here at my grocer, though you maybe can in the bigger cities in the west of the Netherlands. I always wanted to bake or cook with them, I think it´s just a lovely idea to eat a flower. On TV I saw them dipped in a batter and deep fried, but as there´s not a deep fryer available in our holidayhome, that was not an option. so I decided to stuff and bake them instead. The kids said immediately that they wouldn´t eat thát!!!! Ah, we´ll see about that!

I did two stuffings: one without milk and one without meat. So there´s something there to everyone´s taste!

Fiori di Zucca ripieni
(stuffed zucchini flowers)

Ingredients:
20 zucchini flowers
1 egg + 1 eggyolk
all-purpose flower
olive oil
(optional: fresh fine white breadcrumbs)

Stuffing with ricotta and basil (for ± 10 flowers):
3 heaped TBsp fresh ricotta
8-10 basil leaves, chopped
pepper and salt
1/2 egg white

stuffing with turkey (for ± 10 flowers):
± 50 g turkeymeat
1/4 clove of garlic
1/4 small onion
1/2 egg white
salt and pepper

Clean the flowers with a light brush and check for ants or other bugs inside. Don't wash them or they will break apart.
Mix up the ingredients for one filling at the time in a blender.

Fill 10 flowers with the ricotta and basil stuffing, by carefully putting a heaped teaspoon (or use a piping bag) inside and fold over the flower leaves. Fill the other 10 flowers with the turkey mixture.
Dip the flowers in the flour and shake off the excess. Dip in the beaten egg + eggyolk and finally roll (gently) in the fresh breadcrumbs. You can do without crumbs BTW, and just bake them after the egg dip.
Fry them gently on all sides in some olive oil until golden brown.
Eat them warm or tepid as a starter. They taste really wonderful.

And the kids?? ... "Mom, can you make these again soon???"

Koken op vakantie (2)

(english? Please scroll down)

In Italië waren vooral veel groenten als aubergine en courgette te krijgen in veel verschillende kleuren en vormen, lang en dun, rond, groot en klein. De aubergines van donkerpaars/zwart tot wit met een vleugje lila. Courgettes in alle tinten groen. Ik moet me altijd erg beheersen om niet te veel van alles te kopen, want het ziet er allemaal zo leuk en lekker uit. Maar het vakantiekoken moet je wat eenvoudiger houden en dus maakte ik met de aubergines een heel simpel gerecht. Je kunt het als voorgerecht eten, maar ook als (vegetarisch) hoofdgerecht met bijv. wat gekookte rijst, maar dan zou ik de hoeveelheden verdubbelen.

Melanzane al forno

(Aubergine uit de oven -4 pers als voorgerecht)

2 medium aubergines
1 bol mozzarella (het liefst van buffelmelk)
50 g vers geraspte Parmigiano Reggiano (parmz. kaas)
olijfolie
peper en zout

Snijd de aubergine in ronde plakken van ongeveer 1 cm dik. Hoewel je vaak hoort dat je de aubergine eerst moet zouten en uit moet laten lekken, hoeft dat wat mij betreft niet (ik doe het zelden). En bak deze om en om goudbruin in hete olijfolie in een zware koekenpan.
Snijd de mozzarella in dunne plakjes.

Maak in een ovenschaal een torentje van om en om plakjes aubergine en mozzarella. Strooi er steeds een snufje peper en zout over en stapel tot je een halve aubergine hebt gebruikt (of maak per pers. 2 kleintjes). Eindig met aubergine en bestrooi dit met parmezaanse kaas. Doe dit nog 3 keer. Dan zo'n 7-10 minuten in de oven op 180ºC en warm serveren.
Buon Appetito!

***********************************

Cooking on holiday (2)

Lots of aubergines and courgettes in the shops in Italy, in al shapes and sizes. so here an exemple of very simple, but very tasty, holiday cooking. You can eat it as a starter or as a vegetarian main, just double the quantities.

Melanzane al forno

(ovenbaked aubergines - starter for 4 p.)

2 medium sized aubergines
1 mozzarella cheese (pref. buffalo)
50 g parmiggiano
olive oil
peper and salt

Cut the aubergines in 1/2" thick round slices. And fry them on both sides in a heavy saucepan with some olive oil. Slice the mozzarella in thin slices as well.
Assemble the slices by starting with a slice aubergine, put a mozzarella on top and so on until you've used halve an aubergine. Top with a slice of aubergine and sprinkle liberally with parmezan cheese. Make three more and place in an ovenproof dish in the oven. 360ºF for about 7-10 minutes.
Serve warm... BUON APPETITO!

Italiaans nazomeren

(english version? scroll down please)
Het is toch erg jammer dat er (weer) een vrij natte zomer was in Nederland zonder tropische temperaturen. Wij hadden het geluk om in het warmste weekend van de zomer weer terug te komen van vakantie, zo was de overgang meer geleidelijk én had je in twee dagen de hele vakantiewas droog!! Maar ja dat is alweer twee weken geleden.

Hier gaan de kinderen ondertussen al weer naar school en voor je het weet zitten we alweer in de herfst. Ligt dat aan mij of gaat de tijd gewoon steeds sneller??? Hoewel het najaar weer zijn eigen charme heeft en ook een hele mooie periode kan zijn, kan ik de zomer nog even niet opzij duwen. Dus nog even zo'n Italiaans baksel dat me doet denken aan warmte, zon en een fantastisch uitzicht!

Focaccia di Bari

(Focaccia uit Bari, 1 grote ronde focaccia ± 35 cm ø)

Biga
40 g bloem
30 g water
snufje droge gist (tussen duim en wijsvinger)
Meng de ingrediënten voor de biga en laat het 24 uur op kamertemperatuur staan.

Dough
500 g durummeel
± 350 g water
1 el olijfolie
1 tl droge gist (of 7 g verse)
1 1/2 tl zout
Topping
400-500 g kerstomaatjes
± 100 g olijven (groen of zwart) zonder pit
2 el gedroogde Italiaanse kruiden
zout
Meng in een grote (mixer)kom de gist, biga en de helft van het water en 4 el van het meel en meng dit door elkaar. Voeg dan de rest van de deeg ingrediënten erbij en laat het langzaam 3 min kneden. Daarna op de mediumstand kneden tot het deeg van de wanden los laat, glad en elastisch is (±8-10 min.) Het is deeg is vrij slap, maar niet plakkerig. Voeg zo nodig bloem (of water) toe.

Laat het deeg in afgedekte kom een half uur rijzen.

Vet een grote ronde pizzavorm (óf gewoon de bakplaat) in met wat olijfolie. Leg het deeg hierin en duw het uit (bebloem eventueel je handen of vet ze in met wat olie) tot het deeg tegen de randen zit. Is het deeg erg elastisch laat het dan tussentijds afgedekt steeds 5 minuten rusten, dan gaat het uitduwen makkelijker. Dek het af met ingevet plastic en laat het 1 -1 1/2 uur rijzen.
Verwarm ondertussen de oven voor op 230ºC.
Was de tomaatjes, haal de kroontjes eraf en snijd ze door midden. Duw de tomaathelften in het deeg en verdeel ook de olijven gelijkmatig tussen de tomaten. Strooi er wat italiaanse kruiden over (je kunt ook bijv. bruschettakruiden gebruiken) en wat grof zeezout.
Bak de focaccia ongeveer 30 minuten. Als je een ovensteen in de oven hebt kan je de bakvorm daar direct op zetten. Geniet ervan met een heerlijk glas rode wijn! Buon appetito!
(vrij naar: "Pane e roba dolce" - sorelle Simili)

**************************************************************************

A little Italian warmth
It already feels like autumn... did I miss summer in Holland? Did anyone spot it? Well it wasn't the warmest one of course, but I think autumn has already started. Is it just me, getting older, that time seems to go by faster and faster. The only thing I do lately, is trying to catch up.
We had such a lovely holiday and we returned here in probably the warmest weekend, which was a blessing because in 2 days all the washing was done and dry. And you can slowly adjust... well didn't I just say time went so fast? ... I mean you can adjust quickly, because the real summery warmth didn't last for more than that weekend. But hey it's OK, I like autumn -I really do- it just would have been nice to linger a little longer in the memories of warm sunlight, italian landscape with hills rolling everywhere. Fresh, really ripe tomatoes, that really taste like a tomato!! Lets bake something to get that italian summer feeling back.... then you can at least smell and taste it again.....

Focaccia di Bari(Focaccia from Bari, 1 large focaccia ± 35 cm ø)

Biga
40 g* all-purpose flour
30 g water
a pinch of dry yeast

Stir these ingredients together and let stand 18-24 hours at roomtemperature.

Dough
500 g durum flour
± 350 ml water
1 TBsp olive oil
1 tsp dry
1 1/2 tsp salt
Topping
400-500 g cherry tomatoes
100 g olives (green or black) without the stone
2 TBsp dried italian herbs (you can also use a dried bruschetta mix)
course sea salt

Put the biga, yeast, half of the water and 4 Tbsp of the flour in a large mixing bowl and mix well. Add the rest of the dough ingredients and knead on speed 1 for 3 minutes. Add another8-10 minutes on medium speed until the dough is souple, soft (but not sticky) and cleans the side of the bowl. Add flour or water to get the right consistency. Place in a greased covered bowl and let it rise for 1/2 hour.

Grease a large pizza tin (14"ø) or a normal baking sheet. Place the dough here and push it with your hand to all sides (on a baking sheet just form a large circle). If the dough is very elastic, take time out every once in a while and let it relax (cover with pastic).

Cover with greased plastic and let it rise for 1 -1 1/2 hours. In the meantime preheat your oven to 440ºF.

Clean the cherry tomatoes and cut in half. Push the halfs in the dough and divide the olives over the dough. Sprinkle with the herbs and some sea salt. Bake in the over 25-30 minutes and enjoy a piece while it is still warm. Buon appetito!

* I''m just giving metric measures from now on (cups just sometimes), It so more accurate and less work for me to calculate it all! hope you can still bake it!

(adapted from: "Pane e roba dolce" - sorelle Simili)

Dieren en vakantie

Met kinderen verzin je allerlei dingen om op te letten als je op vakantie bent. Zo zouden we proberen dit jaar zoveel mogelijk dieren te zien en zo mogelijk op de foto te zetten. Onze dochter kreeg vlak voor de vakantie een (eenvoudig) digitaal cameraatje en dus konden we zo met z'n 2-en fotograferen. Natuurlijk zagen we koeien, maar ja zelfs al is het een totaal ander ras dan hier, we werden er niet wild van om die op de foto te zetten. En hoewel schapen natuurlijk ook bekend zijn, hebben we die dan toch maar op de foto gezet, omdat ze iedere avond luid bellend langs 'onze heuvel' kwamen gelopen. Ze werden dagelijks gemolken en het gebied staat erom bekend dat ze een uitstekende 'Pecorino-kaas' produceren. (inderdaad erg smakelijk)

Verder waren er diverse dieren die probeerden -en daar ook in slaagden- om in ons vakantiehuis te komen. Slierten piepkleine mieren (niet zo prettig) en diverse hagedisjes. Jemig wat zijn die snel! En deze hele mooie grote zagen we buiten.

In de boom naast ons huis een Kerkuil en s'avonds vingen we een klein muisje in een strandemmertje. Hopelijk zullen die elkaar niet tegenkomen!

Er vlogen nog verschillende hoppen (hops?) nou ja een hele mooie vogelsoort, maar die konden we niet op de foto krijgen. Gelukkig poseerde deze vlinder -een Koningspage- gewillig:

_____________________________________

Terwijl wij op vakantie waren, waren óók onze drie kippen op vakantie. Met hun eigen hok verhuisden ze naar vrienden in west-groningen waar ze royaal de ruimte hadden. Ze waren in zeer goede handen. Wie kan zich het laatste kippenverhaal nog herinneren? De alerte lezer twijfelt nu aan zijn rekentalent. De laatste berichten gaven namelijk 4 kippen aan, dus waarom verhuisden er dan maar 3?

We gaan even terug in de tijd nadat onze twee nieuwe hennen gearriveerd waren. Het ging een poosje goed totdat ik 's morgens wakker werd omdat ik steeds zo'n raar geluid hoorde, alsof iemand oud ijzer stond te vijlen. Nou is ons huis goed geïsoleerd en het klonk vrij ver weg, maar na een paar ochtenden besloot ik toch eens op onderzoek uit te gaan...en wie stond daar 'ijzer te vijlen'? Het was Streepje, één van de nieuwe hennen. Nou ja niet dus, want hij stond te oefenen met kukelen!!! Het klonk nog helemaal nergens naar (behalve naar het vijlen van roestig ijzer dan), maar het was wel overduidelijk een haan. En ook deze kip moest dus het veld ruimen! En toen waren er weer 3. Soms is het wel handig dat onze zoon enorm bij het moment leeft en hij adopteerde zonder moeite 'Pietje' als 'zijn' kipje. Pietje is ondertussen gegroeid als kool en blijkt bij nadere studie een "Sulmtaler-kriel" te zijn, nou ja dan weten we dat ook weer. We hadden haar beter Houdini kunnen noemen, want hoe ze steeds door/boven/onder het gaas door weet te piepen is een raadsel.

Twee dagen voor we vanuit Italië naar Nederland zouden vertrekken kregen we een smsje vanuit het kippenhostel... er was een ei gelegd! Nou wij waren helemaal door het dolle heen, want na ruim 2 jaar kippen houden was dit toch ons eerste ei! De Italiaanse familie die in het appartement naast ons logeerden, dachten dat we niet helemaal spoorden toen we vertelden dat we opa's en oma's waren geworden.... Dit vergde enige uitleg tot ze het begrepen, maar ze bleven het volgens mij raar vinden. (en gelijk hebben ze!)

Ondertussen weten we dat Donsje de eierlegster is, de andere twee zijn nog niet begonnen (we hopen toch wel dát ze het gaan doen!!!) Het zijn echt schattige krieleitjes (op de foto links en rechts een gekocht ei) en ze legt er ongeveer 5 in de week. Ze smaken ook erg lekker. Ik hoop dat er nog vele zullen volgen ook van de andere twee, anders moeten we wéér de rekenmachine erbij halen....

Koken op vakantie (1)

(English version? scroll down)
De avond voor we vertrokken kreeg ik ineens het idee een italiaans kookboek mee te nemen om dingen te koken met ingredienten die je hier niet (makkelijk) kan krijgen. Maar ja al bladerend wist ik niet welk boek ik mee moest nemen en zag me het uiteindelijk ook niet zo uitgebreid doen....misschien een ander jaar, dan kon ik van te voren wat kopietjes maken, want er gaat al zoveel mee. Ik besloot me dit jaar maar weer te laten inspireren door wat er bij de groenteafdelingen zou liggen.

Als ik op vakantie ben kook ik zo makkelijk mogelijk. Het is vaak te warm om in de keuken te staan. Bovendien soms heb je na een lange dag van steile heuvels, trappen op en af in allerlei stadjes en doorkruisen van musea gewoon alleen maar zin om met de voeten in een teil koud water te zitten met een drankje en een knabbeltje. Het valt ook niet altijd mee om uitgebreid te koken op 'locatie' omdat gewoonweg de gereedschappen, apparatuur en diverse gadgets ontbreken. Onze locatie is vrijwel altijd een vakantiehuis, dus heb ik nog makkelijk praten vergeleken bij mensen die op de camping niet eens een aanrechtblad (hoe klein ook) hebben. En het is dan ook meteen duidelijk dat ik totaal niet geschikt ben voor het campingleven ;-).
Maar uitgebreid koken of niet, wat er ieder geval altijd mee gaat zijn messen, scherpe messen; groot, klein en middel. Want in welke keuken je ook komt, ik ben er nog nooit een mes tegengekomen dat scherp genoeg was om een tomaat (ik noem maar wat) mee te snijden, zonder dat de helft aan het plafond en jou zit. In onze keuken waren welgeteld 4 pannen: 1 (soort) hapjespan, 1 L-pan en 2 XXXL pannen. Natuurlijk handig om pasta te koken voor 10 man, maar ja dat is eerlijk gezegd niet voorgekomen. Toch heeft het ook z''n charme om te koken met hindernissen.

Het liefst ga ik in het buitenland naar de markt, toch altijd het hart van het eten... maar het is ons (weer) niet gelukt een goede markt te vinden. En dan bedoel ik een 'eet'markt met groente, fruit e.d. Het lijkt wel alsof de markten die wij tegenkomen voornamelijk bestaan uit kleren, schoenen, tassen en divers schoonmaak- en keukengerei. Niet echt een inspirerende omgeving dus. Zou dat aan de vakantietijd liggen? Het blijft toch een nadeel dat je gebonden bent aan de schoolvakanties als je kinderen hebt. Nou ja dan maar de supermarkt in. Veel vééél courgettes, aubergines, tomaten en dergelijke in veel verschillende maten en vormen. Dus aan de slag voor een eenvoudige doch voedzame maaltijd....

Zucchini al limone

(4 pers)

6-8 st kleine jonge courgettes (± 3 cm doorsnede)

1 citroen

zout en peper
olijfolie (om te bakken)

Was de kleine courgettes (of grote in stukjes) en snijd ze in plakjes van ongeveer 1 cm. Verhit in een koekenpan de olijfolie en bak de courgetteschijfjes aan beide kanten tot ze licht goudbruin zijn. Rasp de citroen en pers het sap uit. Voeg beide aan de courgette toe en breng verder op smaak met peper en zout. Erg lekker.

Ik wilde graag zwaardvis eten en dat hebben we ook gedaan; gewoon simpel gebakken met wat peper en zout en dat combineerde heerlijk met de citroen-courgettes en wat rijst.

BUON APPETITO!

****************************************

Cooking on holiday

I like to keep it simple when I'm cooking on holiday. It's hot in the kitchen, most days you're coming home from a long day sightseeing, going up and down steep stairs and you just long to put your feet in a bucket of cold water, have a drink and a little snack enjoying the view from 'your' Tuscan hill.... And then it's sometimes hard to cook a meal with more than 2 components in a strange kitchen, because the pans are oversized, no bowls, not a decent knife in sight, no graters, peelers or other handy gadgets.... well you've noticed I'm not a likely person for camping out! A holiday cottage of some kind suits me better. I always carry a few sharp knives with me on holiday, because I didn't ever encounter a sharp knife in a holiday cottage. And as the keywords in Italian Cuisine are simple and fresh....lets start cooking something simple...and fresh!

Zucchini al limone

6-8 baby zucchini's
1 lemon
salt and pepper
olive oil (for frying)

Cut the zucchini in small disk (about 1/2 inch thick). Heat some olive oil in a heavy frying pan and bake the zucchini disks on both sides until golden. Add the grated lemonzest and the juice and stir. Season with pepper and salt.
What could be more simpler than that! Great with a piece of seared swordfish and some rice. Enjoy!!!

Kneedmachine

(Sorry just in Dutch this time)
In onze vakantie brachten we ook een bezoek aan het stadje Pitigliano. Het was een lange, veelal slingerende weg ernaar toe door de heuvels en dan ineens als je een scherpe hoek om komt -PAF- daar ligt het, werkelijk adembenemend, hoe vaak ik het ook al op foto's had gezien. In een flits besef je dat je moet stoppen om NÚ een foto te maken, dus manlief duikt de eerste de beste inham in (hij wordt daar -noodgedwongen- steeds beter in!). Er zat een rood-wit lint voor omdat wij natuurlijk niet de eerste toeristen waren die langs kwamen die de plotselinge drang tot fotograferen niet meer konden bedwingen. Er zaten een aantal oude italiaanse mannetjes op stoeltjes op de hoek sterke verhalen op te hangen en één van hen hield gelukkig welwellend het lint even voor ons omhoog, zodat wij ons ongegeneerd konden vergapen: Pitigliano is één van de zogenaamde 'città del tuffo' (stadjes van tufsteen) en je vraagt je meteen onwillekeurig af wíe er in die huizen aan de buitenkant durft te wonen. Na (eindelijk) een parkeerplaats te hebben gevonden zijn we het stadje gaan verkennen.

In Pitigliano woonde vanaf de 15e eeuw zo'n grote Joodse gemeenschap daar dat het wel 'Piccola Gerusalemme' (klein Jeruzalem) werd genoemd en zo heet het nu nog, ookal wonen er niet veel Joodse families meer. Een wirwar van smalle straatjes met trappen steil omhoog en omlaag, waar gemotoriseerd verkeer alleen mogelijk is met de beroemde driewieler-auto, de APE.

Ik heb een reisgidsje bij me waar de bezienswaardigheden in staan en vaak staat er ook bij waar je het beste kan eten, slapen, wijn kopen en dergelijke. En bij sommige plaatsjes ook een tip van een uitzonderlijk goede ijssalon of een zoete specialiteit van een bakker aldaar. In mijn boekje stond dat ik absoluut naar de "Panificio del Ghetto" moest om een 'sfratto' te gaan halen, een typisch product van de stad.

Zo gelezen zo gedaan en we vonden de bakkerij al snel. En we kochten daar "uno Sfratto" ...het zag er uit als een stuk van een bezemsteel van zo'n 30 centimeter lang en voelde zwaar aan. Volgens ons boekje was hij gevuld met honing, noten, citroen, sinaasappel en nootmuskaat. We hebben hem later met een primitief zakmesje in stukjes gesneden en hij was werkelijk..... mmmmm over-over-overheerlijk.... En dus jammer dat we dat pas toen ontdekten en de weg terug naar de bakkerij te lang was om er nog één of meer te kopen. Ze zijn volgens mij enorm lang houdbaar en niet breekbaar en dus makkelijk mee te nemen. Dit voor iedereen die ooit langs deze bakkerij komt in de toekomst!

Nou begin je je af te vragen waarom de titel 'Kneedmachine' er eigenlijk bovenstaat. Tja sorry, ik ben ook wat lang van stof bij mijn 'inleiding' (nou ja inleiding) ik geef het toe, dat krijg je als je enthousiast wordt door de herinneringen. Maar goed nu nog even ter zake. In Klein Jeruzalem bezochten we (deels ondergronds) diverse ruimten die de Joden daar gebruikten voor dagelijkse dingen als baden, wijn maken, ververij, slachthuizen etc.

Daar zagen we ook deze opstelling in de bakkerij. Het is een KitchenAid van lang geleden. Het heet een "Gramola" en bestaat uit een gemetselde bak met hardstenen blad en een lange stok die met een soort scharnierend punt. Met behulp van het gewicht van de persoon die er mee werkte, werd zo de massa van water en meel bewerkt. Te zien op de foto die erbij hing.

In deze bakkerij werden overigens vooral 'azzime' (matzes) gemaakt, maar later zag ik in een broodbakboek een zelfde soort toestel staan en werd dus op meerdere plaatsen gebruikt. Misschien kennen jullie dit apparaat allang, maar ik had het nog nooit gezien en vind het een hele mooie vinding, die eenvoudig is en goed werkt(e) en wie weet een idee voor degenen die de KitchenAid en consorten te duur vinden.

Pane (Italië en brood)

(english version? Please scroll down)

In de vakantie heb ik geen brood, koeken of derg. gebakken. Daar moest ik in de eerste week gewoon even aan wennen. Het scheelde dat het toen meestal 36ºC was en dat wakkert je verlangen om in een keuken te staan met de oven op vol vermogen niet echt aan. Gelukkig zit bijna overal een locale bakker en die bij ons in de buurt was zelfs op zondag open. Los van alle locale producten zoals focaccia's, schiacciata's (zoals focacce in Toscane vaak genoemd worden) e.d. is het BROOD wel heel anders dan bij ons. Niets voorgesneden, precies afgewogen en steeds hetzelfde...welnee. Iedere morgen vers halen (en in de rij staan!) en kijken wat er is.

Nou eten wij (=man en ik) graag bruin of volkoren en dat is nou niet waar ze daar gek op zijn, hoewel daar langzamerhand lichte verandering in komt. Al die vezels is beter besteed als veevoer in hun ogen. Maar iedere dag kwam er toch een ander bruinig brood over de toonbank, van zeer lichtbruin tot mais en meergranen. Ik vind het ook leuk dat die producten er écht handgemaakt uitzien en niet allemaal precies hetzelfde. Een opgerold lang brood, dat blijkbaar niet op de naad heeft gelegen en weer half opengerold is gebakken, ongelijke stukken, scheef of open gescheurd... daar doet niemand moeilijk over. Je koopt het brood ook niet per stuk en je kan rustig een groot brood door laten snijden als het je te groot is, want alles gaat per gewicht. Ook geen gedoe met allerlei toevoegingen, melkpoeder, e-nummers.... gewoon meel, zout, water (alleen 'panini al latte' natuurlijk wel met melk) en gist. Voorin de winkel hangt een A4-tje aan de muur geplakt met de ingrediënten die erin zitten. Nadelen heeft het natuurlijk ook, als je dat brood niet gewend bent. Het is sneller droog (daarom moet je het ook iedere dag vers halen), heeft vaak een harde dikke korst en is compact van structuur. Ik moet eerlijk zeggen dat de kinderen niet echt dol op dat 'gewone' brood zijn. Onze zoon heeft bijna de hele vakantie op schiacciata met olijven geleefd, dat is wit én blijft redelijk zacht door de olijfolie.

Ik blijf het interressant vinden om juist die andere soorten brood te proberen (ongeacht uit welk land), want altijd hetzelfde bakken op dezelfde manier is me gewoon te saai en ook onnodig, want er is zoveel meer onder de zon.

En daarom heb ik in Grosseto (de enige grote stad in onze buurt) bij een boekhandel dit boekje "Pane e roba dolce" besteld van de gezusters Simili, wat ik enige tijd later opgehaald heb. Het gaat alleen over Italiaans brood (en wat banket) en ik heb het boek voor het eerst gezien op de fantastische broodsite van Petra en meteen genoteerd voor de vakantie.

Ondertussen heb ik mijn eerste broodje eruit gebakken en dat is goed bevallen. Het is een brood met diverse meelsoorten en daardoor wat compacter dan ons luchtige zachte Nederlandse brood. Zeker voor herhaling vatbaar.

Pane ai 5 cereali (5-granen brood)

1 rond brood (medium groot)

Voordeeg

50 g volkoren farromeel (of eventueel volkoren speltmeel)

50 g volkoren gerstemeel

50 g volkoren havermeel

50 g volkoren roggemeel

150 g broodbloem (met hoog eiwitgehalte)

± 225 g water

5 g verse gist (of 1,5 g droge gist)

Meng dit goed door elkaar (voeg eventueel nog extra water toe als er te weinig is). het is een stevig deeg, maar hoeft niet echt gekneed, want dat komt later. Dek het af met plastic folie en laat het 12 uur op kamertemperatuur staan. Deeg 50 g broodbloem (met hoog eiwitgehalte) ± 50 g water 7 g verse gist (of 2 g droge gist) 3 el olie 1 ruime tl zout 1/2 el moutpoeder Meng alle ingrediënten bij het voordeeg en kneed het goed door tot je een mooi glad deeg krijgt. Het deeg moet zacht zijn, maar niet meer te plakkerig. Voeg zo nodig water of bloem bij. Vorm er een bal van en laat het in een ingevette kom (afgedekt met plastic) ongeveer 1 uur rijzen. Kiep dan het deeg voorzichtig op je werkblad en maak een bal door (goed kant van het brood onder) steeds de rand op te pakken en die in het midden te brengen tot je rond bent en dat doe je dan tot je twee keer rond ben geweest. Bebloem nu een bannetton of een rieten mandje of een vergiet met theedoek erin en leg het deeg daar met de goede kant naar beneden in. Dek het af met ingevet plastic en laat het ongeveer een uur rijzen tot het verdubbeld is. Als je met een vinger voorzichtig duwt en het veert niet meteen terug is het goed. Tijdens deze rijs verwarm je vast de oven voor (liefst met een ovensteen) op 220ºC. Keer het brood op een schietplank of bakplaat zonder opstaande randen (eventueel met bakpapier ertussen) en schuif het rustig op de hete steen. Giet een kopje water in een bakje onderin de oven (dat is meeverwarmd) en sluit snel de oven. Laat het brood 20 minuten bakken. Verlaag de temperatuur naar 200ºC en bak nog 15-20 minuten langer. De binnentemperatuur van het brood is ongeveer 93ºC en het klinkt hol als je er aan de onderkant op klopt. Haal het brood uit de oven en laat het afkoelen op een rooster voor je het aansnijd.

************************************************************

Pane (Italy and bread) 

I haven't been baking for over 3 weeks during our holiday in Italy. It took some getting used to, but as it was about 97ºF, there wasn't really much atrraction to stand over hot oven. There are local bakeries in almost every town, ours was even open on sundays, so that's no problem. But the bread in Italy is much different from ours here in Holland. It's not as soft and doesn't looks all the same in size and form. The bread is drier, with a thicker crust. They vary in size and looks...well they're not bothered by a tear or a misshaped bread, they'll cut a loaf in half or less and you pay by weight. There are no ingredients like milkpowder, bread improvers, e-numbers... no way, just flour, yeast, salt and water. (just milk for the panini al latte) That's why you have to buy bread daily.

 Although they also bake 'integrale' (whole wheat) bread, it's not as whole wheat as we are used to here. But we managed to get a sort of whole wheat every day. Except on sunday when they just sold multi-grain rolls in stead; each sunday another variaty. I like that, I think that the baker likes to bake something different once in a while, so he varies some of the bread. I like that too, to bake different kinds of breads every time. 

Maybe I get bored quickly, but there is so much variaty, why not get inspired and bake something different from other countries, with other methodes.... So I went to the largest town nearby (Grosseto) and ordered this book "Pane e roba dolce", that I discovered on the fantastic breadsite from Petra. I baked the first loaf... you guessed: a multi grain loaf. It's a slightly dense bread with wonderful taste.

Pane ai 5 cereali (makes 1 medium round) loaf

Sponge 1,76 ounces (50 g) whole wheat farro flour (or whole wheat spelt flour) 1,76 ounces (50 g) whole wheat barley flour 1,76 ounces (50 g) whole wheat oat flour 1,76 ounces (50 g) whole wheat rye flour 5,3 ounces (150 g) high protein bread flour 7,9 ounces (225 g) water 0,18 ounce (5 g) fresh yeast (or 1/2 tsp dry yeast) Mix all these ingredients well (add extra water if not all the flour gets wet) It's quite a stiff dough. You don't have to knead it yet. Put in a bowl and cover with plastic. Let it stand for 12 hours at room temperature. Dough 1,76 ounces (50 g) high protein breadflour ± 1,76 ounces (50 g) water 7 g fresh yeast (or 1/2 tsp dry yeast) 3 TBsp oil (vegetable) 1 heaped tsp salt 1/2 TBsp maltpowder Mix all the ingredients with the sponge and knead until its a soft, souple dough. The dough is soft, but not sticky. Add water or flour if needed. Form it into a ball and let it rise for about 1 hour in a greased and covered bowl.

Turn the dough out on a floured surface (top down) and turn it into a ball by taking a part of the outer border and placing it in the middle, turn a bit and repeat until you've been round twice.

Flour a bannetton or a collander with a teatowel and place the doughball with the toppart down. Cover with greased plastic and let it rise for about 1 hour until doubled.

During this time you preheat your oven (with an oven stone preferably) to 430ºF. Turn the dough out on a peel and place carefully in the oven. Pour so a small cup of water in a pan on the bottom of the oven (that's also preheated) and close the door. Bake for 20 minutes. Then turn down to 400 ºF and bake for another 15-20 minutes. Until the temperature inside the bread is 199ºF and sounds hollow when tapped. Cool on a wire rack before slicing.